Connect with us

Life

​Lopa e kaltër letoneze shpëton nga zhdukja

Published

on

Lopë dikur të rralla me lëkurë blu të çelur ose të errët mund të shihen përsëri duke kullotur në fshatrat e Letonisë, së bashku me bagëtitë e zakonshme kafe ose ato me njolla të zeza ose të bardha.

Kjo specie unike dhe e qëndrueshme pothuajse u zhduk gjatë epokës sovjetike, por në dekadat e fundit është bërë përsëri një simbol i identitetit kombëtar leton.

“Ditët më të këqija për ta janë e shkuara”, tha Arnis Berhmanis, drejtor i Parkut të Kafshëve Circuli në fshatin Kalveneu, i cili shërben edhe si terren për mbarështimin e këtyre bagëtive.

“Lopët blu janë të bukura dhe unike, më vjen mirë që mund të shohim përparimin e tyre,” tha ai për AFP.

Në vitin 2000, në Letoni kishte vetëm 18 lopë blu, ndërsa sot janë rreth 1500 – me gjak të plotë dhe të përzier. Këto lopë fillimisht u gjetën vetëm në bregun e Baltikut në rajonin e Kurzeme, por ato po bëhen gjithashtu gjithnjë e më të njohura në brendësi.

“Ne do të jemi të lumtur të ndihmojmë çdo fermer të ri dhe pronar të shtëpisë së mysafirëve të marrë lopën e tij blu,” tha Bergmanis.

Banorët e fshatit e blejnë atë si një aksion turistik, ndërsa fermerët e mbajnë lopën blu në tufat e tyre për shkak të instinktit të theksuar të nënës.

“Nëse një i vogël i çfarëdo ngjyre humbet nënën e tij ose ndahet prej tij, lopa blu do ta marrë dhe do ta rrisë si të vetin”, tha Bergmanis.

Lopët blu evoluuan në bregdet, ku ata drejtuan një mënyrë jetese spartane duke u ushqyer me fidanë shkurresh dhe bar dune, një ushqim i pangrënshëm për bagëtitë e tjera. Sipas legjendës, lopët janë “përmbytur” nga deti, megjithëse në të vërtetë ato kanë lindur ngjyrë bezhë. Megjithatë, lëkura e tyre vërshon shumë shpejt dhe bëhet më e errët me kalimin e kohës.

Pigmenti ndikon edhe në indet e muskujve, kështu që mishi i këtyre lopëve është jashtëzakonisht i errët, por numri i tyre asnjëherë nuk ka qenë i mjaftueshëm për të shitur në masë mishin e tyre. Kur komunistët sunduan gjatë epokës sovjetike, prodhimi masiv i viçit dhe qumështit kishte një rëndësi të madhe. Ata preferuan bagëtinë e zakonshme, kështu që lopa blu erdhi në prag të zhdukjes.

Edhe pse tingëllon e pabesueshme, kjo specie u shpëtua nga zhdukja nga teatri. Pas dramës shumë të njohur “Blu” të vënë në skenë 50 vjet më parë nga dramaturgu leton Gunars Priede, këto bagëti të veçanta janë kthyer në një simbol të zhdukjes së identitetit kombëtar në ndërgjegjen publike.

Në vitin 2006, fermerë, shkencëtarë dhe entuziastë themeluan Shoqatën “Blu Cow” për të ruajtur speciet. Në të njëjtën kohë, qeveria po ofron subvencione speciale për pronarët e lopëve blu.

Lopët blu prodhojnë më pak qumësht se bagëtia mesatare, rreth 5000 litra për lopë ndërsa bagëtia Holstein prodhon 8000 litra në vit. Letonët thonë, megjithatë, se qumështi i tyre është më i shëndetshëm dhe më ushqyes.

“Këto bagëti dallohen edhe për aftësinë e tyre për të mbijetuar në kushte të vështira”, tha Daiga Simkevica, presidente e Shoqatës së “Blu Cow”. “Një lopë blu mund të jetojë jashtë gjatë gjithë vitit, madje edhe gjatë ngricave të dimrit, të cilat shumë lloje të tjera bagëtish nuk mund t’i rezistojnë,” tha ajo për AFP.

Shoqata “Blu Cow” organizon një seminar për fermerët çdo vit, mban me kujdes shënime për të shmangur çiftëzimin e individëve të lidhur, punon në rritjen e popullsisë dhe hulumton speciet.

“Ne shpresojmë të bëjmë një analizë të plotë të ADN-së në të ardhmen për të identifikuar gjenet që janë unike për lopën blu,” tha Simkevica. “Ne kurrë nuk kemi regjistruar një rast të virusit të leukemisë së gjedhit në lopët blu, kështu që shpresojmë të zbulojmë gjenet përgjegjëse për të ndihmuar lopët e tjera.”

Continue Reading

Life

Diferenca në moshë nuk e pengon dashurinë

Published

on

Dashuria nuk njeh moshë, është një nga thëniet që shpesh herë e kemi dëgjuar. E se dashuria nuk njeh  moshë këtë më së mirë na kanë dëshmuar çiftet e Hollywood-it të cilët kanë diferencë të madhe mes tyre por kjo nuk i ka penguar për lidhjet e tyre.

Listën fillojmë me çiftin e njohur: Mick Jagger & Melanie Hamrick

 David Foster & Katharine McPhee

Steven Tyler & Aimee Preston

Madonna & Ahlamalik Williams

Continue Reading

Life

Vendet që duhet të vizitoni gjatë 2022-it sipas shenjës suaj të horoskopit

Published

on

Sapo kemi hyrë në vitin 2022 dhe keni mjaftueshëm kohë të vendosni për vendin e pushimeve. Të zgjidhni një udhëtim duke dëgjuar yjet, është gjëja më ë mirë që mund të bëni. Sipas “Skycanner” bazuar në karakteristikat e shenjave të horoskopit vendet që duhet të vizitoni janë këto:

Dashi: Tenerife

Për Dashin ky vit do të jetë i mbushur me pasion, zbulime të reja dhe dashuri me shikim të parë. Përse të mos e prisni dashurinë në Tenerife, nën hijen e një palme?

Demi: Helsinki

Ky vit për të lindurit në shenjen e Demit do të jetë një vit në kërkim të stabilitetit. 2022 do të jetë për ju një vit i qetë, reflektues. Nuk ka vend më të mirë se një qytet mikpritës e kreativ, peisazhet e borës që mundëson Helsinki do të jenë frymëzim për ju.

Binjakët: Pekin

2022 për Binjakët do të sjellë shumë kënaqësi dhe arritje objektivash, do të shkoni përtej limiteve. Dhe ja sepse udhëtimi në Pekin do të ishte ideali, mes një shëtitje në “Murin e Madh Kinez” dhe një selfie në sheshin më të madh në botë “Tienanemen” do të bënin që të mbanit mend gjatë vitin 2022.

Gaforrja: Zanzibar

2022 do të jetë viti që do të sjellë mjaft kënaqësi për nga pikëpamja profesionale. Dhe riparimi i energjive, para se të zhyteni sërish në rutinë është i rëndësishëm. Prandaj ‘Skyscanner” për ju këshillon Zanzibarin. Është vendi ideal për të rigjeneruar dhe gjetur diçka të bukur për zemrën tuaj.

Luani: Marrakesh

Për Luanin, 2022 do të jetë një vit në kërkim të dashurisë, mes pasionit dhe rikthimit të dashurive të vjetra. Marrakeshi është mjedisi ideal i cili ofron mjedisin romantik dhe ekzotik i cili do iu surprizojë me të vërtetë.

Virgjëresha: Bali

Të gjithë ju që i përkisni shenjës së Virgjëreshës, në vitin 2022 do të viheni në provë. Është e rëndësishme të qëndroni larg zënkave dhe polemikave në familje dhe në punë. Bali është vendi i duhur për të gjetur paqen e brendshme, një shëtitje në zemër të ishullit dhe pak sërf në brigjet e Ovest do të ishin ideale.

Peshorja: Porto

Viti 2022 për Peshoret do të jetë viti që do të shpërbleheni për sakrificat e vitit që lamë pas. Do të vijnë surpriza dhe do t’ju kthehet entuziazmi, por edhe pak nostalgji. Udhëtimi ideal është Porto, qyteti në Portugali i cili është një ndërthurje e kënaqësisë, kreativitetit, ushqimit të mirë dhe klimës.

Akrepi: New York

Të angazhuar në mijëra punë dhe që shpesh humbisni rastet më të mira, duhet një qytet me stimuj dhe plot energji. Qyteti ideal është New York-u.

Shigjetari: Praga

2022-shi për ju që i përkisni shenjës së Shigjetarit do të jetë viti i konfirmimeve në aspektin personal, por edhe me zhvillime të rëndësishme lidhur me jetën profesionale. Një udhëtim drejt Pragës për të forcuar një lidhje miqësie. Ose mund të shkoni me njeriun e zemrës për të ndezur pasionin mes jush.

Bricjapi: Moskë

Triumfe, suksese në punë, objektiva të arritura, kështu do të jetë viti 2022 për Bricjapët. Destinacioni ideal është Moska, me “Sheshin e Kuq” dhe monumentet e shumta për t’u vizituar.

Ujori: Amsterdam

Ujori është shpirti i lirë, plot me energji. Dhe vitin 2022 e prisni me dëshirë dhe kreativitet. Ky është rasti i duhur për të shkuar e për të zbuluar Amsterdamin, një qytet plot energji.

Peshqit: Katania

Njerëzit që i përkasin shenjës së Peshqve kanë nevojë të gjejnë frymëzim për projekte të reja. Për të eksploruar horizonte të reja iu këshillojmë Katanian, një vend i bukur ku ndërthuren shumë kultura.

Continue Reading

Life

Tigani më i madh në botë

Published

on

Pjesë e librit të Rekordeve Guiness do të jetë edhe një tigan madhësia e te cilit është, 18 metra. Madhësia e tij e bënë atë më të madhin në botë. Ky tigan është parë gjatë transportit në Tennesse të SHBA-së.

Ai ishte duke u dërguar në Muzeun e Gize-s Lodge, i krijuar vetëm për atraksion.

“Muzeu do t’u ofrojë vizitorëve nga e gjithë SHBA-ja një destinacion për t’u zhytur në historinë e krijimit të disa produkteve nga giza, gazimin me gizë dhe kulturën e fuqishme që e rrethon”, thuhet në njoftimin e muzeut.

Ky muze është në ndërtim e sipër dhe për publikun pritet të hapet në fund të verës së këtij viti.

Continue Reading

Trending

Listen online now, the sound of Prishtina